#izmirde
Sakız Adası’nda İsrail’in askeri üs kurduğu iddiası gündemde. Ancak tartışmanın merkezinde İsrail askerî varlığından çok, Yunanistan’ın İsrail yapımı füze sistemlerini tedarik etmesi bulunuyor.
Sosyal medyada son günlerde yayılan “İsrail Sakız Adası’nda üs kurdu” iddiası, Ege’deki askeri hareketlilik ve Türkiye-Yunanistan ilişkileri açısından yeni bir tartışma başlattı. Ancak mevcut açık kaynaklar, Sakız Adası’nda İsrail’e ait kalıcı bir askeri üs kurulduğunu doğrulamıyor. Tartışmanın arka planında ise Yunanistan’ın İsrail savunma sanayisinden yaptığı füze ve hava savunma sistemi tedarikleri bulunuyor.
1. Tartışmanın merkezinde İsrail üssü değil, İsrail yapımı füzeler var
Yunanistan’ın İsrail yapımı Spike NLOS füze sistemlerini envanterine katma süreci 2026 yılında gündeme geldi. Yunanistan’ın bu sistemleri özellikle Ege adaları ve Meriç bölgesinde kullanmayı planladığı, ilk sistemlerin yaz aylarında adalara sevk edilmesinin beklendiği daha önce haberleştirilmişti.
Yunanistan Savunma Bakanlığı da İsrail savunma şirketi Rafael tarafından geliştirilen farklı füze sistemlerine ilişkin çalışmalar yürütüldüğünü açıkladı. Bakanlığın temmuz ayındaki açıklamasında, Rafael temsilcilerinin Yunan Genelkurmay yetkililerine L-SPIKE 4X sistemi hakkında sunum yaptığı belirtildi.
Dolayısıyla sosyal medyada “İsrail Sakız’a üs kurdu” şeklinde öne çıkan iddia ile doğrulanabilen gelişmeler arasında önemli bir fark bulunuyor. Kamuya açık kaynaklarda İsrail’in Sakız Adası’nda kendisine ait kalıcı bir askeri üs kurduğunu gösteren doğrulanmış bir bilgi yer almıyor.
2. İsrail-Yunanistan savunma iş birliği büyüyor
Tartışmaların önemli bir diğer boyutunu Atina ile Tel Aviv arasındaki savunma iş birliğinin genişlemesi oluşturuyor. İki ülke 31 Ağustos 2026'da yaklaşık 3 milyar avroluk “Achilles Shield” yani “Aşil Kalkanı” hava ve füze savunma anlaşmasına imza attı.
Anlaşma kapsamında Yunanistan’ın çok katmanlı bir hava savunma mimarisi oluşturması planlanıyor. Sistemde İsrail yapımı çeşitli hava savunma unsurlarının yanı sıra radarlar ve ortak komuta-kontrol altyapısının yer alması öngörülüyor.
Yunanistan Savunma Bakanı Nikos Dendias da temmuz ayında söz konusu savunma programının aşamalı şekilde hayata geçirileceğini ve toplam sistemin 35 ay içinde operasyonel hale gelmesinin planlandığını açıklamıştı.
Bu gelişmeler, Yunanistan ile İsrail arasındaki savunma ilişkilerinin yalnızca tek bir silah sisteminin satın alınmasının ötesine geçtiğini gösteriyor.
3. İzmir kıyıları açısından neden tartışılıyor?
Sakız Adası’nın Türkiye kıyılarına yakın konumu, adaya yönelik her türlü askeri kapasite tartışmasının Türkiye açısından da yakından takip edilmesine neden oluyor. Sakız, Sisam ve Midilli gibi Doğu Ege adalarının Anadolu kıyılarına yakınlığı daha önce de bölgedeki askeri statü tartışmalarının temel başlıklarından biri olmuştu. Anadolu Ajansı'nın 2022 tarihli analizinde, Sakız, Sisam ve diğer Doğu Ege adalarının Türkiye kıyılarına çok yakın konumda bulunduğuna dikkat çekilmişti.
Bu nedenle İsrail yapımı füze sistemlerinin Ege adalarında kullanılması ihtimali, yalnızca Yunanistan’ın savunma kapasitesindeki değişim olarak görülmüyor; Türkiye açısından da Ege’deki askeri denge ve adaların statüsü tartışmalarına bağlanıyor.
Öte yandan, belirli bir füze sisteminin Sakız veya Sisam’da fiilen konuşlandırıldığı ve hangi noktadan hangi hedefleri kapsadığı konusunda kamuya açık, resmi ve ayrıntılı bir konuşlandırma haritası bulunmuyor. Bu nedenle sosyal medyada paylaşılan menzil haritalarının veya “İzmir doğrudan hedefte” şeklindeki ifadelerin kesin bilgi olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.
Ankara’nın itirazı adaların askeri statüsüne dayanıyor
Türkiye uzun süredir Doğu Ege adalarının silahsızlandırılmış statüsünün korunması gerektiğini savunuyor. Milli Savunma Bakanlığı da eylül ayındaki açıklamasında, gayriaskeri statüdeki adaların hukuki durumunun 1923 Lozan ve 1947 Paris Barış Antlaşmaları ile düzenlendiğini belirterek, Yunanistan’ın bu adaları antlaşmalara aykırı şekilde silahlandırmasının hukuka aykırı olduğu yönündeki görüşünü yineledi.
Bu nedenle tartışmanın temelinde yalnızca İsrail-Yunanistan savunma iş birliği değil, aynı zamanda Türkiye ile Yunanistan arasındaki uzun süredir devam eden Ege’deki askeri statü ve güvenlik anlaşmazlığı da bulunuyor.
Sosyal medyadaki iddia ile doğrulanabilen gelişme arasındaki fark
Özetle, “İsrail Sakız Adası’nda askeri üs kurdu” iddiası mevcut açık kaynaklarla doğrulanmış değil. Doğrulanabilen gelişme ise Yunanistan’ın İsrail savunma sanayisinden çeşitli füze ve hava savunma sistemleri tedarik etmesi ve iki ülke arasındaki savunma iş birliğinin son dönemde önemli ölçüde genişlemesi.
Dolayısıyla Sakız Adası üzerinden başlayan tartışmanın merkezinde doğrulanmış bir “İsrail üssü”nden ziyade, Yunanistan’ın askeri kapasitesini İsrail teknolojileriyle geliştirme süreci ve bunun Ege’deki güvenlik dengesi açısından yaratabileceği etkiler bulunuyor.
