#izmirde
Türkiye Büyük Millet Meclisi, 1 Kasım 1922’de aldığı kararla Osmanlı Devleti’nde saltanat yönetimine son verdi. İstanbul Hükümeti ile Ankara’daki TBMM Hükümeti arasındaki yönetim ikiliğini sona erdiren karar, Cumhuriyet’e giden sürecin en önemli dönüm noktalarından biri oldu.
Türk tarihinin önemli dönüm noktalarından biri olan saltanatın kaldırılmasının üzerinden 104 yıl geçti. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), 1 Kasım 1922’de aldığı kararla Osmanlı Devleti’nde yüzyıllardır devam eden saltanat yönetimine son verdi. Bu kararla birlikte 600 yılı aşkın süredir devam eden Osmanlı saltanatının siyasi yönetim biçimi olarak varlığı resmen sona erdi.
Saltanatın kaldırılması, Millî Mücadele döneminde Türkiye’de yaşanan siyasi ve idari gelişmelerin sonucunda gerçekleşti. Kurtuluş Savaşı’nın devam ettiği süreçte İstanbul’da Osmanlı Hükümeti, Ankara’da ise TBMM Hükümeti faaliyet gösteriyordu. Aynı ülkeyi temsil eden iki ayrı yönetim merkezinin bulunması, siyasi otorite ve temsil konusunda ikiliğe neden oluyordu.
Millî Egemenlik Anlayışı Öne Çıktı
Millî Mücadele’nin ardından yeni devletin yönetim yapısının belirlenmesi gündemin önemli başlıklarından biri hâline geldi. Ankara’da faaliyet gösteren TBMM, millet iradesini esas alan yönetim anlayışı doğrultusunda çalışmalarını sürdürdü.
1 Kasım 1922’de Meclis’te kabul edilen kararla saltanat kaldırıldı. Böylece Osmanlı padişahlarının devlet yönetimindeki siyasi yetkileri sona ererken, egemenliğin millete ait olduğu anlayışı doğrultusunda önemli bir adım atıldı.
Kararın alınmasıyla İstanbul Hükümeti ile Ankara’daki TBMM Hükümeti arasındaki yönetim ikiliği de sona erdi. Türkiye’nin siyasi geleceğinin belirlenmesinde TBMM’nin tek yetkili karar organı olması yönünde yeni bir dönem başladı.
Cumhuriyet’in İlanına Giden Sürecin Önemli Adımı
Saltanatın kaldırılması, Türkiye’nin yönetim sisteminde yaşanan değişimin önemli aşamalarından biri olarak tarihe geçti. Bu gelişmenin ardından devletin yönetim biçiminin belirlenmesine yönelik süreç devam etti.
29 Ekim 1923’te Cumhuriyet’in ilan edilmesiyle Türkiye Cumhuriyeti’nin yönetim biçimi resmen belirlendi. Saltanatın kaldırılması ise Cumhuriyet’in ilanına giden yolun önünü açan tarihî gelişmeler arasında yer aldı.
1 Kasım 1922 Tarihteki Yerini Koruyor
Aradan geçen 104 yıla rağmen 1 Kasım 1922, Türkiye’nin siyasi tarihinde önemli bir dönüm noktası olarak anılmaya devam ediyor. Osmanlı saltanatının sona ermesiyle birlikte devlet yönetiminde millî egemenlik esasına dayalı yeni bir dönemin temelleri güçlendi.
Saltanatın kaldırılması, Millî Mücadele sonrasında Türkiye’nin siyasi ve kurumsal yapısının yeniden şekillendiği sürecin en önemli gelişmelerinden biri olarak tarih kitaplarındaki yerini koruyor.
