#izmirde
Kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi’nin (GETAD) 2027 yılında uygulanmaya başlanması planlanıyor. Geliri belirlenen eşik değerin altında kalan hanelere, ihtiyaç durumuna göre gıda, kira, enerji ve ısınma gibi temel alanlarda destek verilmesi öngörülüyor.
Dar gelirli hanelere yönelik sosyal yardım sisteminde yeni bir dönemin başlaması planlanıyor. Kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak ifade edilen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi’nin (GETAD) 2027 yılında uygulamaya alınması hedefleniyor.
Yeni sistemle birlikte sosyal yardımların yalnızca tek bir ödeme üzerinden yapılması yerine, hanelerin gelir durumları ve temel ihtiyaçları dikkate alınarak daha kapsamlı bir destek mekanizmasının oluşturulması amaçlanıyor.
Sistem kapsamında belirli bir gelir seviyesinin altında kalan hanelerin tespit edilmesi ve bu hanelere ihtiyaçlarına göre farklı desteklerin sunulması planlanıyor. Böylece tüm ailelere aynı miktarda veya aynı türde yardım yapılması yerine, hanenin içinde bulunduğu ekonomik koşullara göre destek modelinin şekillendirilmesi öngörülüyor.
Destekler hanenin ihtiyacına göre belirlenecek
GETAD kapsamında uygulanması planlanan modelin en önemli özelliklerinden biri, desteklerin her aile için aynı şekilde belirlenmemesi olacak.
Hanelerin gelir durumu, yaşadıkları bölgenin ekonomik ve sosyal koşulları ile temel ihtiyaçları dikkate alınarak yapılacak değerlendirmeler sonucunda farklı destek kalemlerinin devreye alınması planlanıyor.
Bu kapsamda bir hanenin kira giderleri ön plana çıkarken, başka bir hanede gıda ihtiyacı veya enerji ve ısınma giderleri daha belirleyici olabilecek. Desteklerin bu ihtiyaçlara göre farklılaştırılması hedefleniyor.
Böylece sosyal yardım kaynaklarının hanelerin gerçek ihtiyaçları doğrultusunda kullanılmasına yönelik bir sistem kurulması amaçlanıyor.
İl ve ilçe bazında ihtiyaç analizi yapılacak
Yeni destek sisteminde yalnızca hane gelirinin değil, yaşanılan bölgenin koşullarının da dikkate alınması planlanıyor.
İl ve ilçe bazında yapılacak ihtiyaç analizleriyle birlikte bölgelerdeki yaşam maliyetleri ve temel giderlerin değerlendirilmesi öngörülüyor. Aynı gelir seviyesine sahip iki farklı hanenin, yaşadıkları bölge ve ihtiyaçları nedeniyle farklı desteklere ihtiyaç duyabileceği yaklaşımı üzerinden bir model oluşturulması planlanıyor.
Bu kapsamda sosyal desteklerin belirlenmesinde yerel koşulların daha fazla dikkate alınması bekleniyor.
Kira, gıda ve enerji desteği gündemde
Sistem kapsamında destek verilmesi planlanan temel alanlar arasında gıda, kira, enerji ve ısınma giderleri öne çıkıyor.
Geliri belirlenen sınırın altında kalan bir hanenin öncelikli ihtiyacının kira giderleri olması halinde bu alana yönelik destek sağlanması, başka bir hanede ise gıda veya enerji giderlerinin öncelikli ihtiyaç olarak belirlenmesi halinde ilgili destek kaleminin uygulanması öngörülüyor.
Özellikle temel yaşam giderlerinin hane bütçesi üzerindeki yükünün dikkate alınması ve sosyal yardım mekanizmasının bu giderlere göre şekillendirilmesi hedefleniyor.
Gelir kriteri ve destek miktarları netleşecek
GETAD'ın uygulamaya alınabilmesi için sistemin teknik ayrıntılarına ilişkin çalışmaların sürdürülmesi bekleniyor.
Bu kapsamda hangi gelir seviyesinin destek kapsamına alınacağı, gelir kriterinin nasıl hesaplanacağı, hanelerin ihtiyaçlarının hangi yöntemlerle belirleneceği ve farklı destek kalemlerinin miktarlarının nasıl hesaplanacağı gibi başlıkların netleştirilmesi gerekiyor.
Destek miktarlarının belirlenmesinde de hane yapısı, gelir seviyesi ve ihtiyaç türü gibi farklı kriterlerin dikkate alınması planlanıyor.
Tek tip yardım yerine ihtiyaç odaklı model
Vatandaşlık maaşı olarak kamuoyuna yansıyan sistemin temel yaklaşımı, sosyal yardımların ihtiyaç odaklı hale getirilmesi olarak öne çıkıyor.
Mevcut sosyal destek mekanizmalarında farklı kurumlar ve farklı yardım türleri üzerinden yürütülen uygulamaların, yeni sistemle birlikte hanelerin gelir ve ihtiyaç durumları üzerinden daha bütüncül bir yapıya kavuşturulması hedefleniyor.
Bu yaklaşım kapsamında bir hanenin ekonomik durumunun yalnızca tek bir gelir göstergesi üzerinden değil, temel ihtiyaçlarıyla birlikte değerlendirilmesi planlanıyor.
2027 yılında uygulanması planlanıyor
Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi’nin 2027 yılında devreye alınması planlanırken, uygulamanın kapsamı ve şartlarına ilişkin ayrıntıların önümüzdeki dönemde netleşmesi bekleniyor.
Özellikle gelir kriterinin hangi seviyede belirleneceği, destekten yararlanacak hanelerin nasıl tespit edileceği ve yardım miktarlarının hangi yöntemle hesaplanacağı kamuoyunun merak ettiği başlıklar arasında bulunuyor.
Sistemin uygulanmaya başlamasıyla birlikte sosyal desteklerin hanelerin ekonomik koşullarına ve ihtiyaçlarına göre farklılaştırılması hedefleniyor. Böylece kira, gıda, enerji ve ısınma gibi temel giderler konusunda ihtiyaç duyulan desteğin, hanenin öncelikli ihtiyacına göre belirlenmesi amaçlanıyor.
GETAD'ın uygulama takvimi, gelir kriterleri, destek tutarları ve başvuru ya da değerlendirme süreçlerine ilişkin ayrıntıların yapılacak resmi düzenlemelerle kesinleşmesi bekleniyor.
